BRIEF AAN DE RAAD

ONTWIKKELING EVOLUON
page1image39371168

 

 

 

 

Aan de raad van de gemeente Eindhoven Postbus 90150
5600 RB Eindhoven

Eindhoven: 14 maart 2019

Kenmerk:   2019.evoluon.raad

Betreft:     ontwikkeling Evoluon

  

Geachte leden van de raad,

De Stichting Bescherming Wederopbouwerfgoed Eindhoven heeft kennis genomen van de publicatie ‘Evoluon Connecting the Dots’ van 16 november 2018 van Foolen& Reijs Vastgoed en Hurks vastgoedontwikkeling en is zodoende op de hoogte van de recente ontwikkelingen inzake het Evoluon.

Het Evoluon is hèt icoon van Eindhoven en een wederopbouwmonument van internationale klasse. Wij zijn dan ook verheugd om in de publicatie te lezen dat het de inzet van de ontwikkelcombinatie is om dit zo te houden.

Naar de mening van de Stichting en in de geest van de door uw raad vastgestelde uitgangspunten, dienen vooral ook de volgende punten in acht te worden genomen.

Het bijzondere van het Evoluon is niet alleen het karakteristieke gebouw, maar ook de situering van het gebouw in zijn omgeving. Deze situering vloeit rechtstreeks voort uit het ontwerpconcept waarbij gerefereerd wordt aan een soort ruimteschip dat zojuist is geland op open terrein. De open ruimte rondom het gebouw is in feite een onlosmakelijk onderdeel van het monumentale geheel.Bij initiatieven tot ingrijpen in de ruimtelijke context van het monument zal dit ontwerpconcept steeds in de aandacht moeten blijven.

Als binnen het huidige ontwikkelingsconcept om financiële redenen bebouwing moet worden toegevoegd zou goed onderzocht moeten worden om die nieuwe bouwvolumes een plaats te geven buiten de Evoluondriehoek om zodoende de originele ruimtelijkheid te bewaren. Een uitgelezen mogelijkheid daartoe is het open terrein aan de andere zijde van de Tilburgseweg aan de Jacob Oppenheimstraat. Via een fiets/voetgangerstunnel onder die weg kan daarmee een soepele verbinding worden bereikt.

Het in de publicaties voorgestelde ontwikkelingsconcept voorziet in nieuwe bebouwing langs de drie randen van het plangebied. Een alzijdig zicht op het Evoluon wordt hierdoor echter aanmerkelijk beperkt, óók als deze bebouwing beperkt van hoogte is en de bouwmassa hier en daar is onderbroken. Dit is een wel heel erg zware ingreep in de context van het rijksmonument. Mocht gekozen worden voor bebouwing op het terreinvan het Evoluon zelf, dan zou gestreefd moeten worden naar een vorm van bebouwing die het beeld van een open landschap zo veel mogelijk overeind houdt.

De ligging van het Evoluon aan de Rondweg geeft ter plaatse een uniek ruimtelijk zicht op het iconische gebouw. Deze ligging aan de Rondweg, die op zichzelf ook een icoon van Eindhoven is, is van grote waarde als variatie in de beleving van de Rondweg als geheel. De afleesbaarheid van de verschillende gebieden waaruit Eindhoven is opgebouwd, is immers een van de kwaliteiten van de Rondweg. Als langs de Rondweg op deze plaats bebouwing zou verrijzen, zal de huidige ruimtelijkheid vervangen blijken te zijn door een misschien obligate stedelijke wand zoals er al zo veel van zijn. Maar ook: het “vliegende schotel” effect werkt alleen als je het hele gebouw op enige afstand kunt zien.
Daarom dient de zijde van de Rondweg geheel vrij te blijven van bebouwing.

Met vriendelijk groet
Namens de Stichting Bescherming Wederopbouwerfgoed Eindhoven ir. H. van Helmond, voorzitter,
Voor deze  

 

Ing. H.G.F.E. van Buul, secretaris

 

CC:  

  • BenW      
  • Foolen en Reijs
  • Hurks vastgoed ontwikkeling
  • Vrienden van het Evoluon. Henri van Abbestichting. 

 

 

page2image39356448

 

 

 

 

De Stoutheuvel 92a
5632 MS Eindhoven.
hgfevanbuul@on.nlwww.stichtingwederopbouweindhoven.nl

ING: NL85 INGB 0009 4429 92 ANBI 8111 78 298 / 75 868 KvK: 17149431

MASTERCLASS WEDEROPBOUW ERGOED

MASTERCLASS WEDEROPBOUW ERGOED

Piet Beekman en Harry van Helmond Stichting Bescherming Wederopbouwerfgoed Eindhoven

 

Uitzending van dinsdag 01 april 2018:

Masterclass 1http://www.dse.nl/~masterclass-ehv/wordpress/M180424/

Uitzending van dinsdag 24 april 2018:

Masterclass 2

http://www.dse.nl/~masterclass-ehv/wordpress/M180417/

 

 

STADSOMROEP HELMOND:

Deze en andere programma's van de  zijn te beluisteren via dse.nl/~masterclass-ehv

Veel luisterplezier!

Jan Brans

Pub. d.d.17-05-2018

Actueel

In het menu ziet u een overzicht van actuele dossiers.

 

  • Bedreigde panden: Rechtestraat 56

    Naar mening van de Stichting worden een aantal panden bedreigd, daaronder wordt verstaan het niet met respect omgaan met het pand. 

     Rechtestraat 56.
    De nieuwe gebruiker heeft het pand geschilderd zonder te onderzoeken wat de kwaliteit is van het pand. Het zwart schilderen van natuursteen wijst op het respectloos omgaan met het pand. Natuursteen is niet bedoeld om te schilderen. Hieronder ziet u een foto van dit geschilderde pand. Daarnaast staat de tekening van het oorspronkelijke pand.

     

     

     

    <bron: memo van secretaris, d.d. 15 januari 2014>

  • Marconiplein

    "Auto Lichtstad" is een van de eerste wat grotere garages in Eindhoven, welk direct na de oorlog is gebouwd. Het pand stond leeg en verkeerde in een situatie van slecht onderhoud. De eigenaar had medegedeeld in de nieuwe ontwikkeling van dit gebied dit pand te integreren in de nieuwbouw. De gemeente was van mening dat het pand een gevaar opleverde voor de omgeving en heeft de eigenaar gemaand het pand te slopen. Echter naar de mening van de stichting, en zij heeft daarover gecorrespondeerd met de gemeente, was slechts de hal achter het pand wellicht een gevaar. Het pand is gesloopt. De nieuwe ontwikkelingen laten op zich wachten. Door de sloop is de gehele achterliggende woonwijk open komen liggen.

    Het Marconiplein, zoals het in de media wordt genoemd, behoort kennelijk tot de 10 lelijkste plekken van Nederland. In ieder publicatie daarover is een foto opgenomen van het voormalige pand "Auto Lichtstad", vanwege de toestand waarin dit pand verkeert. De huisnummerkaart kent geen Marconiplein. Op zich is het ook geen plein maar een samenkomst van 5 wegen, te weten de Boschdijk richting 's-Hertogenbosch, Frankrijkstraat, Kronehoefstraat, Boschdijk richting centrum van Eindhoven en de Marconilaan.

    De vraag is echter:
    "Als het Marconiplein een van de lelijkste plekken van Nederland is, wordt dat dan veroorzaakt door dit pand en de toestand waarin dit pand nu verkeert."

    Het pand Marconilaan 1

    De opdrachtgever, de heer J. van der Meulen, Wal 21 te Eindhoven, eigenaar van een garagebedrijf aan de Marconilaan, nabij het kruispunt Marconilaan-Boschdijk en de Kronehoefstraat, wil in 1953 aan de Marconilaan in Eindhoven een autogarage (1) met kelder incl. 8 bergingen en c.v. kelder (2) met bovenwoningen (3) bouwen. Op dat kruispunt beheerde J van der Meulen al een "Caltex" benzinestation. Het ontwerp van het gehele complex is van Architect Phil C.J.M. Donders, Koekoeklaan 6 te Eindhoven.
    Het pand Marconilaan 1 is een mooi voorbeeld van wederopbouwarchitectuur. Het pand sloot en sluit naadloos aan bij de wederopbouwwijk de Hapert, welk gebied op de cultuurhistorische waarde kaart staat aangemerkt als een historische stedenbouwkundige structuur.

    De Situatie 1948

    schets rotonde Kronehoef/Boschdijk uit 1948

    De samenkomst van de 5 wegen op deze plaats werd begrensd door de bebouwing aan de zuidzijde van de Marconilaan, te weten de garage van Janus van der Meulen. Aan de zijde van de Boschdijk stonden enige winkelpanden met op de hoek van de Boschdijk met de Marconilaan een cafépand.
    Aan de noordzijde van de Marconilaan op de hoek met de Boschdijk stonden eenlaagse woningen met kap.
    Op de hoek van de Boschdijk en de Frankrijkstraat stond de Pauluskerk.
    Op de hoek van de Frankrijkstraat met de Kronehoefstraat stond de villa van de familie Van Kemenade/Van Hapert.
    Op de hoek van de Kronehoefstraat met de Boschdijk stond het winkelpand van de firma Buis.

    Deze situatie was tot en met 1948 actueel. Het waren stuk voor stuk belangrijke wegen. De Boschdijk vormde de grootste verbindingsweg tussen 's-Hertogenbosch en België. De Frankrijkstraat was de verbinding van Eindhoven naar Son en Breugel en verder door naar Nijmegen. De Kronehoefstraat en de Marconilaan vormden de doorgaande wegen van Woensel naar Tongelre en Strijp. Het waren ook drukke wegen vanwege grote werknemersstromen van en naar Philips in Strijp.

     

    Boschdijk hoek Frankrijkstraat, De pauluskerk en de villa van Van Hapert

     

     

     

    2003: Links het winkelpand Buijs, rechts de onbebouwde noordzijde van de hoek Marconilaan en Boschdijk

    De Situatie tussen 1953 en 2012

    Schets rotonde Kronehoef/Boschdijk 1953

    Wellicht vanwege de toenemende intensiteit van de wegen en het verder ontwikkelen van de rondweg van Eindhoven vroeg deze verkeerssituatie om een ruimere opzet. Daartoe werd het bestemmingsplan aangepast en de bebouwingsgrenzen duidelijk aangegeven. Het gevolg was dat enkele gezichtsbepalende panden werden gesloopt. Aan de zuidzijde van de Marconilaan werd op de hoek van de Boschdijk met de Marconilaan het cafépand gesloopt. Het vrijgekomen terrein is tot op heden niet bebouwd. Naast dit terrein verscheen het garagepand van Autolichtstad, dat qua bouwhoogte en volume goed aansloot bij de bebouwing in de richting van Strijp. Aan de noordzijde van de Marconilaan op de hoek met de Boschdijk werden de eenlaagse woningen gesloopt. Het vrijkomend terrein werd bebouwd met een bedrijfspand met bovenwoningen door Jos van der Meulen, zoon van Janus van der Meulen. Dit pand is
    weer gesloopt in de jaren 1970-1980. Het open terrein is vervolgens tot ongeveer 2005 onbebouwd gebleven.

    De Pauluskerk werd in 1995 gesloopt. Op het vrijgekomen terrein werden een seniorencomplex en een vrijetijdscentrum gebouwd. De villa op de hoek van de Frankrijstraat met de Kronehoefstraat is eind jaren 1950 gesloopt. Dit terrein is onbebouwd gebleven tot ongeveer 1980, nadat ook het fratersklooster in de Frankrijkstraat was gesloopt. Het pand van de firma Buijs op zuidelijke de hoek van de Boschdijk met de Kronehoefstraat werd rond 2005 gesloopt en vervangen door forse en opvallende nieuwbouw van de Rabobank.

    De Situatie 2012

     

    Schets rotonde Kronehoef/Boschdijk 2012

    De verkeersoplossing anno 2012 voor deze samenkomst van wegen is nagenoeg dezelfde als het bestemmingsplan 1953 bepaalde. De bebouwing eromheen heeft in de afgelopen 20 jaar grote wijzigingen ondergaan. Het terrein op de hoek van de Marconilaan en de Boschdijk ten zuiden van de Marconilaan is nog in de staat als in de jaren 1950, zij het, dat het pand van "Auto Lichtstad" in een slecht onderhouden staat verkeert. Begin jaren 2000 is op het terrein aan de Noordzijde van de Marconilaan een kantoorgebouw met woningen gebouwd onder architectuur van het bureau Diederen-Dirrix. De Pauluskerk is in 1995 gesloopt. Op die plaats is een appartementengebouw gebouwd onder architectuur van het bureau Odeon. Op de hoek van de Frankrijkstraat en de Kronehoefstraat staan sinds de jaren 1980 2 kantoren, gebouwd onder architectuur van het bureau Cornelis van de Ven. Op de zuidelijke hoek van de Kronehoefstraat en de Boschdijk zijn de (winkel)panden gesloopt en is in de jaren 2000 een bankkantoor gebouwd onder architectuur van het bureau Van Aken.

    Samenvatting
    Vanwege de toegenomen verkeersintensiteit is de fysieke toestand van het verkeerspunt aangepast aan de tijd. De wegenstructuur is daarbij niet gewijzigd. Nog steeds komen dezelfde wegen op dezelfde plaats samen zoals ook vóór 1948.
    Na 1948 zijn een aantal panden gesloopt. De vrijgekomen terreinen zijn tientallen jaren onbebouwd gebleven.
    Pas na 1990 zijn deze terreinen bebouwd onder architectuur van belangrijke architectenbureaus van Eindhoven.
    De basis voor deze bebouwing ligt al in het bestemmingsplan uit 1953.
    De laatste ontwikkeling op dit verkeerspunt moet de invulling worden van het gebied Boschdijk hoek Marconilaan, ten zuiden van de Marconilaan. Juist op dit terrein is de voormalige garage "Auto Lichtstad" aanwezig, daarachter ligt een industrieel gebiedje. Dit pand uit de wederopbouwperiode is beeldbepalend voor Woensel. Het pand verbond het historische erfgoed van De Hapert met de rest van de bebouwing van Limbeek.
    Helaas is de staat van het pand slecht. Maar niet zo ernstig dat direct sloop moet worden overwogen.

    Overweging
    "Marconiplein" een van de 10 lelijkste plekken van Nederland.
    Ligt dat aan:
    - Het bestemmingsplan uit 1953?
    - De gerealiseerde bebouwing tot 2012?
    - De slechte staat van het pand "Auto Lichtstad"?
    De argumenten om te bepalen of dit verkeerspunt een van de lelijkste plekken van Nederland is, is subjectief en laat ik dus aan ieder individu over.
    Bovendien worden hiermee de architectenbureaus die voor de nieuwbouw hebben gezorgd, op een beledigende manier gediskwalificeerd. Als het alleen ligt aan de slechte staat van het pand "Auto Lichtstad" zou het restaureren van het pand dit verkeerspunt uit een dipje halen.
    En als dat is gebeurd dan stel ik vast dat we het in Nederland nog niet zo slecht doen.
    De bestuurders van Eindhoven zouden dit in overweging kunnen nemen.
    De Stichting Bescherming Wederopbouwerfgoed Eindhoven heeft de eigenaar van het pand geadviseerd op welke onderdelen het pand een bijdrage levert aan het esthetische uiterlijk van dit wederopbouwerfgoed.
    In de vergadering van 30 maart 2010 heeft zij besloten de eigenaar te adviseren de delen aan de openbare ruimte te handhaven, met uitzondering van de achterzijde van het pand.
    Het betreft:
    - De voorgevel en de indeling daarvan
    - De balkons met de stalen balkonhekken
    - De stalen kozijnen
    - Het topstuk
    - Het dak, dakhelling, de pannen en de gootlijst
    - De zijgevel
    - De aansluiting aan de bestaande bebouwing
    - De dakkapellen
    - De schoorstenen
    - De verdiepingshoogte
    De eigenaar is doende om het advies van de Stichting Bescherming Wederopbouw-erfgoed Eindhoven in de ontwikkeling van het terrein mee te nemen.
    Door het beeld van het wederopbouwplan te bewaren, blijft het beeld van de na-oorlogse architectuur bewaard en draagt zo bij aan de geschiedkundige en bouwkundige ontwikkeling in dit gebied.
    Het zou een verademing van het verkeerspunt betekenen.